Biografia jako istotny element badań regionalnych

Słowa kluczowe: biografistyka, regionalizm, społeczność lokalna, historia lokalna

Abstrakt

Biografistyka to ważna część historiografii. Podstawowym zadaniem biografa jest ukazanie zarówno zewnętrznych wydarzeń, jak i życia duchowego jednostki, motywów jej działania, ze szczególnym uwzględnieniem niepowtarzalności i odrębności człowieka. Natomiast regionalizm to ruch społeczno-kulturowy, który najczęściej ma charakter naukowy.
Dąży do zachowania swoistych cech kultury danego regionu, do pogłębienia wiedzy o niej, do jej odnowy i rozwoju. Promuje postacie pozytywne, które przekształcają otoczenie, wpływają na zmianę i poprawę społeczeństwa. Badania regionalne dotyczą obecności człowieka we wszystkich dziedzinach życia: języka, kultury, obyczajowości, polityki, religijności. Regionalista ukazuje mieszkańcom społeczności lokalnej to, co w ich środowisku godne pamięci i ochrony; co służyło poprzednim pokoleniom i może być przydatne współczesnym mieszkańcom; co napawa dumą i radością.
Regionalizm ma być dla nas wsparciem, bo ludzie, których już nie ma pośród nas, zadziwiają. Opisując czyjeś osiągnięcia, badacz zaczyna lubić ich sprawcę. Interesuje go, jaki człowiek za tym wszystkim się kryje. Często jest nawet onieśmielony rezultatami jego żmudnej pracy, ale zarazem nabiera ochoty, by duchowo znaleźć się w gronie tych, którzy zostawili tyle dobra potomnym. Z czasem odczuwa z nimi bliskość, a nawet pewnego rodzaju braterstwo. Pragnie posiąść cząstkę tego dobra.
Człowiek poznaje siebie i świat na podstawie własnej biografii oraz historii lokalnej i ogólnej. Aby mógł zrozumieć swoje miejsce i rolę w teraźniejszości, musi sięgać do źródeł ludzkości, człowieczeństwa, własnych przodków. Zwłaszcza człowiek młody, gdy sięga do korzeni, jawi się jako gwarant przedłużania historii – pod warunkiem, że nauczyciel będzie z nim w teraźniejszości prowadzić rozmowę na temat przeszłości dla przyszłości.

Bibliografia

Aleksander T., Regionalizm a wychowanie, w: Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, t. 5, red. J. M. Śnieciński, Warszawa 2006, kol. 137–144.

Czajkowski M., Wernyhora, t. 1, Warszawa 1924.

Czajkowski M., Wpływ tradycji i pieśni ludowych na literaturę polską, w: Z. Wójcicka, Paryski okres działalności i twórczości Michała Czajkowskiego, Warszawa-Poznań 1986.

Dyczewski L., Etos regionalisty, w: W kręgu przyjaźni, red. L. Zarębska, Zagnańsk-Kielce 2013, s. 39.

Karolewicz G., Biografistyka a pedagogika chrześcijańska, w: Wychowanie chrześcijańskie. Między tradycją a współczesnością, red. A. Rynio, Lublin 2007.

Koprukowniak A., Lokalne społeczności gminy bychawskiej i jej aktywność 1864–1918, Bychawa 2011.

Obrączka P., Bytomskie tematy, Bytom 2011.

Orzechowska E., Godów. Dzieje radomskiej dzielnicy, Radom 2009, wyd. 2, 2010.

Petrykowski P., Regionalizm, w: Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, t. 5, red. J. M. Śnieciński, Warszawa 2006, kol. 130.

Pol W., Pieśń o ziemi naszej, w: Zbiór poetów polskich XIX w., ułożył i oprac. P. Hertz, Księga druga, Warszawa 1961.

Regionalizm lubelski ze szczególnym uwzględnieniem zadań administracji państwowej i samorządowej, „Biblioteka Komisji Regionalistycznej”, 1 (1928).

Regionalizm: bibliografia do programu autorskiego dr Joanny Angiel i mgr Ewy Repsch Edukacja regionalna dziedzictwo kulturowe w regionie DKW 4014–69/99, red. J. Adamczyk, Warszawa 1999.

Skrzyniarz R., Parafia Bieliny. Zarys dziejów, Kielce 2007.

Struski J., Pamiętniki o Łąkoci (1914–1945), Lublin 2013.

Theiss W., Mała ojczyzna: perspektywa edukacyjno-utylitarna, w: Mała ojczyzna. Kultura. Edukacja. Rozwój lokalny, red. tenże, Warszawa 2001.

Walewander E., Kronika Nagrody Naukowej im. Ireny i Franciszka Skowyrów za rok 2001, „Studia Polonijne”, 23 (2002).

Walewander E., Przedmowa, w: M. Jurczyszyn, Mieczysław Brzeziński. Pedagog-społecznik, Lublin 2012.

Walewander E., rec.: A. Koprukowniak, Lokalne społeczności gminy bychawskiej i jej aktywność 1864–1918, Bychawa 2011 „Lublin. Kultura i Społeczeństwo”, 2012, nr 6.

Walewander E., rec.: P. Obrączka, Bytomskie tematy, Bytom 2011, „Wiadomości Archidiecezji Lubelskiej”, 2011, nr 4, s. 669–671.

Walewander E., rec.: P. Obrączka, Bytomskie tematy, Bytom 2011, „Lublin. Kultura i Społeczeństwo”, 2011, nr 4.

Walewander E., rec.: E. Orzechowska, Godów. Dzieje radomskiej dzielnicy, Radom 2009, „Lublin. Kultura i Społeczeństwo” 2013, nr 1–2.

Walewander E., rec.: E. Orzechowska, Godów. Dzieje radomskiej dzielnicy, Radom 2009, „Ateneum Kapłańskie”, 2013, z. 1.

Walewander E., rec.: E. Orzechowska, Godów. Dzieje radomskiej dzielnicy, Radom 2009, „Kościół w Polsce. Dzieje i kultura”, 13 (2014).

Walewander E., rec.: J. Struski, Pamiętniki o Łąkoci (1914–1945), Lublin 2013, „Ateneum Kapłańskie”, 2014, z. 2.

Walewander E., rec.: J. Struski, Pamiętniki o Łąkoci (1914–1945), Lublin 2013, „Wiadomości Archidiecezji Lubelskiej”, 2014, nr 1.

Walewander E., rec.: J. Struski, Pamiętniki o Łąkoci (1914–1945), Lublin 2013, „Zamojski Informator Diecezjalny”, 2014, nr 1.

Dział
Studia i rozprawy