Wychowanie patriotyczne w posłudze duszpasterskiej kardynała Stefana Wyszyńskiego

Słowa kluczowe: Kardynał Stefan Wyszyński, patriotyzm, ojczyzna, naród, wychowanie patriotyczne, działalność duszpasterska

Abstrakt

Celem publikacji było wydobycie z wielorako manifestującej się posługi duszpasterskiej kardynała Stefana Wyszyńskiego specyfiki jego poglądów dotyczących wychowania patriotycznego dzieci i młodzieży. W pierwszej części publikacji próbowano przybliżyć prymasowski sposób rozumienia samego zjawiska patriotyzmu. Przybliżając i prezentując jego poglądy, wskazano nie tylko na istotne elementy konstytuujące patriotyzm widziany tu w kategorii aksjologicznej (pożądana wartość), psychologicznej (postawa), ale działaniowej (wychowanie). Odpowiedzialnemu wychowaniu patriotycznemu dzieci i młodzieży poświęcono drugą część publikacji. Dokonane analizy pozwoliły nie tylko zgłębić ten jakże ważny problem, ale dały możliwość dokonania pewnych uogólnień w formie przyjętych wniosków i podsumowań.

Okazało się, że w myśl poglądów Stefana Wyszyńskiego, patriotyzm stanowi cenną wartość w życiu każdego człowieka i należy nań patrzeć raczej przez pryzmat powinności, a nie przywileju. Powinność ta ma na celu miłowanie własnej ojczyzny i kształtowanie poczucia tożsamości narodowej. Wyszyński nawołuje do odpowiedzialności za proces wychowania patriotycznego, w którym ważne jest pielęgnowanie ojczystej mowy, szacunek do dziedzictwa narodowego oraz dbałość o prawdę i przekaz niezafałszowanej historii. Istotnym zadaniem, które było wyrazem spełniania obowiązku poczucia odpowiedzialności za naród jest troska o życie każdego obywatela, nie wyłączając dzieci nienarodzonych, i obrona wartości narodowych i chrześcijańskich. Publikacja uświadamia, że prymasowskie rozumienie patriotyzmu podobnie jak i wychowania warunkowane było nie tylko jego doświadczeniem osobistym, wyniesionym z domu rodzinnego i ze szkoły, ale było zależne od przyjmowanej antropologii i bogatej wiedzy socjologiczno-historycznej, a także umiejętności osądu i doświadczenia pedagogicznego. Rozumienie to dalekie było od nacjonalizmu czy nietolerancji dla kogokolwiek. Wyrastało ono z wierności Bogu, człowiekowi, wielowiekowej tradycji i kulturze chrześcijańskiej. Gwarantowało dążenie do prawdy, wolności, poszanowania praw ludzkich, prawości w myśleniu i działaniu, tożsamości i trwania narodu.

Downloads

Download data is not yet available.

Bibliografia

Bartnik Cz., Pedagogika narodowa Prymasa Stefana Wyszyńskiego, Lublin 2001.

Fudali A., Kardynał Stefan Wyszyński, Społeczny reformator, w: Społeczna potrzeba pamięci. Osoba i dzieło Kardynała Stefana Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia, red. A. Rynio, M. Parzyszek, Lublin 2017, s. 337-341.

Gronkowska A., Po Bogu Polska była dla Niego… w: Społeczna potrzeba pamięci. Osoba i dzieło Kardynała Stefana Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia, red. A. Rynio, M. Parzyszek, Lublin 2017, s. 359-362.

Jasiński A., Kardynał Stefan Wyszyński świadek wiary, cz. 1. Gniezno 1999.

Kardynał Stefan Wyszyński. Drogi życia i posługi pasterskiej, red. R. Czekalski, Warszawa 2021.

Kardynał Stefan Wyszyński, Kruszwica, kościół śś. Piotra i Pawła, 18 września 1970.

Kijas Z. J., Wyszyński. Narodziny nowego człowieka, Warszawa 2021.

Kowalczyk A. M., Ethos Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w wypowiedziach Kardynała, w: Społeczna potrzeba pamięci. Osoba i dzieło Kardynała Stefana Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia, red. A. Rynio, M. Parzyszek, Lublin 2017, s. 283-293.

Kowalczyk S. Personalizm społeczno-aksjologiczny Kardynała Stefana Wyszyńskiego, w: Społeczna potrzeba pamięci. Osoba i dzieło Kardynała Stefana Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia, red. A. Rynio, M. Parzyszek, Lublin 2017, s. 125-134.

Listy Pasterskie Prymasa Polski 1946-1974, Paryż 1975.

Niezwykły gość. Ksiądz Stefan Wyszyński u Aleksandra i Jadwigi Zamoyskich w Kozłówce, Muzeum Zamoyskich w Kozłówce 2021.

Ojciec Święty Jan Paweł II o Kardynale Stefanie Wyszyńskim, w: Człowiek niezwykłej miary, Warszawa 1984, s. 127-140.

Parzyszek M., Rodzina w nauczaniu Stefana Wyszyńskiego, w: Społeczna potrzeba pamięci. Osoba i dzieło Kardynała Stefana Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia, red. A. Rynio, M. Parzyszek, Lublin 2017, s. 221-235.

Piasecki B., Ostatnie dni Prymasa Tysiąclecia, Kraków 2011.

Przybyłowski J.K., Kardynał Stefan Wyszyński jako krzewiciel patriotyzmu i tradycji chrześcijańskiej, w: Kardynał Stefan Wyszyński. Droga życia i posługi pasterskiej, red. R. Czekalski, Warszawa 2021, s. 547-563

Rastawicka A., Maryjne drogi wolności Prymasa Tysiąclecia. Czytania majowe, Warszawa 2018.

Rynio A., Mądre wychowanie patriotyczne przedmiotem troski Prymasa Tysiąclecia, „Studia Prymasowskie”, 5 (2011), s. 247-264.

Rynio A., Myśl pedagogiczna Stefana Kardynała Wyszyńskiego, w: Kardynał Stefan Wyszyński (1901-1981). Myśl społeczna, red.S. Fel, M. Wódka, Lublin 2017, s. 47-70.

Rynio A., Idea Narodu i odpowiedzialności za naród w kazaniach milenijnych czcigodnego Sługi Bożego Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Lublin 2020.

Rynio A., Wychowanie młodzieży w nauczaniu Stefana Kardynała Wyszyńskiego, Lublin 1995.

Rynio A., Wychowanie patriotyczne w nauczaniu Sługi Bożego Kardynała Stefana Wyszyńskiego, w: Prymas Wyszyński a Niepodległa: naród – patriotyzm – państwo w nauczaniu Prymasa Tysiąclecia, red. Ewa K. Czaczkowska, Rafał Łatka, Warszawa 2019, s. 105-120.

Stępień M. B., Kościół i Naród jako wartości fundamentalne, w: Prymas Tysiąclecia w komunistycznym państwie, red. Z. Zieliński, Radom 2003, s. 9-31.

Wyszyński S., Po Polaków i Polonii, Warszawa 2020.

Wyszyński S., Idącym w przyszłość, Warszawa 1989.

Wyszyński S., Jedna jest Polska, Warszawa 1998.

Wyszyński S., Ojcze Nasz. Rozważania, Warszawa 2001.

Wyszyński S., Problem chrześcijańskiego wychowania młodzieży, „Zeszyty naukowe KUL”, 1969, nr 2.

Wyszyński S., Sumienie prawe u podstaw odnowy życia narodowego, w uroczystość Objawienia Pańskiego, Warszawa, Archikatedra św. Jana, 6 stycznia 1981, msps, AIPSKW.

Opublikowane
2021-12-15
Dział
Studia i rozprawy